Badime: Awarded to EritreaEritrean Liberation Flag
ForumContactWebmaster
Problem reading Tigrinya? Install these fonts: GeezUnicode | GeezMahtemUnicode | GeezTypenet

Political Organizations:  Shabait | UDC | ENSF | ELF | EPDP| Zemen | Islamic Islah| enshidri.net | AlNahda
Eritrea Media|
Asena | Asmarino | Awetnayu Capitaleritrea | Dehai |Gereger Jeberti  | Madote | Meadna | Tesfanews | Togoruba|
Eritrean Civic Societies : EriPlatfrom | Medrekh
Eritrean Islamist  Media  
: |Adoulis | Farajat Awna
| Al Nahda| Islamic Islah | Al'khalas | Eritrea Islamic Conference |
Foreign Media Aljazeera | BBC | Djibouti | Ethiopia | Kenya |  |Somalia |Sudan | Sudan News Agency | VOA| Yemen |
Radio Programs: Radio Erena Ethsat.com |  RadioAserna | KNON | SBC |VOA 'Tigrinya | VOE 'DC |VOE'Halifax
 Face Books:
  Public| EYSC| Radio Erena| Hagerawu Dhnet| Meskerem|

Image may contain: text that says 'George Ayittey @ayittey No condition is permanent. Change will come. Afewerki will go. Up to him to determine if he would go peacefully or violently. Long list of ex-dictators to learn from; Khaddafi (dead); Abacha (dead); Doe (dead); L. Kabila (dead); Mobutu (fled country, died in exile). Afewerki?'

ንሕናስ ዶብ ዝሕንጽጹ መሰለና እምበር፤ ለካስ ሓቢርካ ንወያነ ምድሃኽ እዩ ነይሩ እቲ መደብ?.
ሎሚ 9/7/2020  2ይ ዓመት ውዕል ሰላም።  ..

ህዝቢ ኦሮሞ፤ ብሰራዊት ኢሰያስ ኢና ንጭፍጨፍ ዘለና ይብል ኣሎ።
ውዕል ሰላም ነዚ ድዩ ነይሩ?

ህዝቢ ኦሮሞ ኣምሓራ ወይ ኦሮሞ ዘይኮኑ፤ ትግርኛ ዝዛረቡ ናይ ኢሰያስ ሰራዊት እዮም ኢሉ ኣብ ዝኸሰሉ ዘሎ ግዜ፤ ውዕል ሰላም ነዚ ድዩ ነይሩ? ተቓውሞ ብህጹጽ ኣብ ሓደ ር እይቶን ኣመራርሓን ተወዲቡ ምስ ኣብ ዓዲ ዘሎ ህዝብን ሰራዊትን ተ ኣሳሲሩ ሃገር ክድሕን ህጹጽ ስጉምቲ ክወስድ ይጥለብ።
 
Yemane G. Meskel

@hawelti

"ካልኣይ ዓመት ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ንዝክረሉ እምበኣር፥ ዘለናዮ ዓበይቲ ዕድላትን ዘይቀለልቲ ብድሆታትን ንዘለዎ መድርኽ ብግቡእ ንገንዘቦ፥ ንተጻባእቲ ብሓይልን ብልሓትን ንመክት፥ኣብ መገዲ ሰላምን ልምዓትን ዞባዊ ምትሕባብርን ንስጒም"

"ቅድም-ቀዳድም ድማ፡ ሃገርና ኤርትራ ንምህናጽን ምሕያልን፡ ኣብ ፖለቲካዊ፡ ልምዓታዊ፡ ማሕበራዊ፡ ባህላዊ፡ ድሕነታዊ ህንጸት-ሃገር ክንረባረብ ኢና።ሓያልን ብልጽግትን ኤርትራ፥ ሃረርታን ሃንቀውታን ህዝቢ ኤርትራን ደራኺት ዞባዊ ምትሕባብርን 'ያ"

"ምስ ሱዳን፡ ሶማል፡ደቡብ ሱዳንን ምትሕግጋዝና ክነዕቢ፥ንዞባዊ ምትሕባብር ቀርኒ ኣፍሪቃ ድማ ክንተግህ ኢና።ተጻብኦ ገና ንዘይበለየሎም፡ ሰላምና ዕረ ዝጠዓሞም፡ ኤርትራ ዲል ከይትረክብ ድቃስ ንዝስእኑ፡በቲ ፍቱንን ዕዉትን መገድና ክንምክቶም ኢና"

"ዕብየትን ክብደትን ናይቲ ተዓጢቕናሉ ዘለና ዕላማን ዝገጥመና ዘሎ ብድሆታትን ግን፥ ንቖራችነትናን ነብሰ-ምትእምማንናን ዝንቕንቕ ኣይኮነን። ተጎቢጡ ዘሎ ልኡላዊ መሬትና ንምምላስ ብትዕግስትን ከይተሓለልናን ክንሰርሕ ኢና"

"ኣብ'ዚ ዞባን ክንዮኡን፥ ሰላም ክልቲኤን ሃገራት ቀንዲ ዕንቅፋት ንስሱዕን ኣዕናውን ረብሓታቶም ዝቖጽርዎን ንኽዘርግዎ ህርድግ ዝብሉን ሓይልታት ኣሎዉ።ብሓጺሩ፡ ጉዕዞ ሰላም ኣብ ውሽጢ ዝተሓላለኸን ስግኣት ዘንጸላልዎን ኩነታት'ዩ ዘገም ዝብል ዘሎ"

"ስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ንህዝቢ ኤርትራ ክልተ ዓበይቲ ትርጉማት ኣሎዎ።1. ደድሕሪ ናጽነት ዝስራዕ፡ ዳግማይ ዓወት'ዩ።2. ሰላም ምስታ ን50 ዓመታት ብደገፍ ዓበይቲ ሓይልታት ኩናት ዘካየደትልና፥ ን80 ዓመታት ኣብ ግጭት ዝጸመደትና ጎረቤት"

 


Asmara July 9, 2018
   

ድሕሪ ናይ ኣዋጃት ኲናት፡ ናበይ?

ህወሓት

ህግደፍ+ብልጽግና

 

 

Image may contain: one or more people and text

15 hrsEdited 
 
 
ህዝቢ ኤርትራ ናይ ሰላም ልኡኩ የድልዮ ኣሎ



እቲ ድሮ ልዕሊ 700 ማዓልታት ዝሃለፎ ናይ ሰላም ስምምዕ፡ አብ ባያት ወላሓደ ሩእይ ልውጢ ኣይምጸን ኣይተተግበረን ጥራይ ዝይኮነ፡ ወያነ ንሰላም ቁርብ ኣይኮነን ብዝብል ተጎስዩ፡ ኢሳያስን ምሻርክቱን ካአ ኣብ ካልእ ጉዳይ ተጽሚዶም ዝብ ዝብ ክብሉ ይራእዩ አለው፡፡ እቲ ናይ ሰላም መስርህ ኣብ ድውታ እዩ ዘሎ: እሞ'ዳ እንታይ ይገበር?

ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ ክም ኩዕሾ ጉዳዩ ብኢሳያስ ናብ ወያን ክሳበብ፡ ወያነ ናብ ዶክተር አቢ ከሳብብ፡ እታ ኩዕሾ ክቃባበሉላን ክዳራበዩላን ኣንዳራእና ንልዕሊ 700 ማዓልቲ ከም ታዓዘብቲ ኣብ ጉዳይና ትም ትም ዝመርጻና እዩ ዝመስል፡፡ ኣብቲ ሰላም ምምጽእን ምርግጋጹን እጃምና ንክይንግባር ኢሳያስ ዘዕአንዘዘና እዩ ዝመስል፡፡

እቲ ምልክታት ካብ ወያነ ካብ ገለ ነባር መራሓቱ "ግን ዝብል ኣንዳተወሰከ" ንሰላም ንአልጀርስ ስምምዕ ክትግብሩ ክምዝደልዩ ይዛረቡን፡ ንሰላም ቁሩባት ሙካኖም ይርእዩ ኣለዉ፡ ኣብ ገዛና እንዳምጹ ካህ ካህ ክበሉና አይንጸበ፡፡
ኢሳያስ ምስ ወያነ ክዛራረብ ካብዘይደለይ፡ ናይ ሰላም ልኡኩ ናብ ወያነ ክስድድ ቁርብ ካብዘይኮነ፡ እሞ'ዳ እንታይ ይገበር? ንህና'ክ ከም ደለይቲ ልውጢ፡ ናይ ሰላም ልኡክ ክንገብርን፡ ንሰላም ክንሰርህ’ዶ ኣይግብእን?

እቲ ብተጋዳላይ መስፍን ሓጎስ ዝታአመተ ዝምድና ምስ ወያነ፡ ክየጽበብና ኣግፍህ ኣቢልና ኣንተሂዝናዮ ፖለቲካዊ ትርጉምን ዕደላቱን ብዙህ እዩ፡፡ ምዚ ኣብ ጠልጠል ዘሎ ጉዳይ ሰላም ኣታሃሂዝና ጥራይ እንተሪኢናዮ ኡካ ተበግሶ ናይ ተጋዳላይ መስፍን አገዳሲን እዋናውን እዩ፡፡ ተጋዳላይ መስፍን አግፍህ ኣቢሉ ክህዞ ተሳፍ እገብር፡፡ እሞ ተጋዳላይ መስፍን ምስ ካላኦት ጸለውቲን ፡ ኮምእውን መራህቲ ሃይማኖት ዝርክብዎ ሃቃፊን ህዝባዊን ናይ ሰላም ልኡኩ የድልይ ኣሎ፡፡ እታ ኩዕሾ ካብ ወያነ ናብ ኢሳያስን ናብ ዶክተር አቢ ክተምለስ ንግበራ፡ ዲሂሩ ዝመጽእ ምዕባለ ባሃባር ንርእዮ፡፡

ፖለቲካ መስርህ ስለዝኮነ፡ ነቲ "ግን ዝብል" ካልእን ዳህሳስ ተግበር፡ ንወያነ ነቲ ባድመ ንፌደራል መንግስቲ ዶር ኣቢ ንከረክብን ምስህዝቢ ኤርትራ ንነባሪ ሰላም ጽቡቅ ጉርብትና ድሉዋት ሞካኖም ብወግዒ ንክእውጁ ዘእምንን ዝተባብዕን፡ ንገለ ኣብ ውሽጢ ንዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ስክፍታታቱን እንተታቱን እብ ምውጋድ፡ ካልእ ህይሊ፡ ካልኦት መራህቲ ክምዘልዉን ተስፋ ኣምሃብ ዓብ ገደ ክጻውት ዝክእል ልኡክ ናይ ሰላም የድል ኣሎ፡፡ ኩላትና ነዚ ናይ ሰላም ልኡኩ ክዉን ክኸወን ብልቦና፡ ብውርዝይ ዝበለ ብጥበብን ትዕግስትን ኣገባበ ንሓግዝ፡፡

 

 

 

 

 

Breaking News

US-based and Ethiopian government funded TV program, ESAT, accuses Egypt for allegedly assisting  two Tigray TV stations blocked by Ethiopia  

US-based and Ethiopian government funded TV program, ESAT, accuses Egypt for assisting Ethiopian blocked  two Tigray TV stations. Abiy's government apparently had taken off the air two prominent Tigray TV stations, Tigray TV and Dimtsi Tigray. These TV stations started broadcasting again today which seems to have prompted the attack on Egypt while President Isaias was in Egypt talking to the Egyptian President.  Observers believe that the Eritrean President visit to Egypt was related to the GERD dam

 

ኣይፋል ንውግእ።

ሕጂኸ ምስ መን ክንዋጋእ? መን ክወራና ዝተበገሰ ሃገር ወይ ሓይሊ ስለ ዘሎ? ንኣቢይ ክንሕግዝሲ ሃገርናን መንሰያትናን ኣብ እንታይ ሓዊ ክንጠብስ። 
ኣሕዋትን ኣሓትን ደገፍቲ፡ ኣይፋል ንውግእ ኢልኩም ብዓውታ ተዛረቡ። ሃገር እንተሃለወት ኢና ብዛዕባ ሃገር እንከራኽር..? ጉዳዮም ባዕላቶም ይፍትሑ። መወዳእትኡ እዚ ኣብ ክበሃሎ ዘይክእል ውግእ ምእታው ንልዕላወነትና ኣብ ሓደጋ መእታው እዩ። ካልእ ሸርሒ እንተዘይሃልዩ..?!!
 

 

ብማእከል ምርምርን ስነዳን ግዱሳት ሃገራዉያን

ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣብ ዝለዓለ ናይ ተጠንቐቅ ትእዛዝ

ጃንዳ ማለሊት፡ ሓይልታት ሽበራ ብምኽታብ ኣብ መላእ ኢትዮጲያ ናይ ዕግርግር ዕዮታት ብሰፊሑ ኣብ ምክንዋን ጸሚዳትሉ ኣብ ዘላትሉ እዋን፡ መንግስቲ ኤርትራ፡ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣብ ዝለዓለ ናይ ተጠንቀቕ ትእዛዝ ከም ዘእተወ ምንጭታትና ይሕብሩ ኣለዉ። ጃንዳ ማለሊት ንዝሓለፉ 3 ዓመታት ነቲ ብመንግስቲ ኣብይ ኣሕመድ ዝተዋህባ ናይ ሰላም ኢድ ነጺጋ ናብ ኩናት ክወስድ ዝኽእል መንገድታት ሃሰው ኣብ ምባል'ያ ጸኒሓ። መንግስቲ ኤርትራ ድማ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ፖለቲካዊ ግዕዝይና ጃንዳ ማለሊት ክጻወሮ ከም ዘይሙዃኑ ከጠንቅቕ ጸኒሑን ኣሎን።

 

 

Image may contain: 1 person, standing and suit

Image may contain: 1 person, text that says 'Wulad @DeqiWoldeMikel Talked with several families in #Eritrea. People are going hungry. Fear, confusion & desperation is rampant. Families are now terrified after being told they have no choice but to give up their teenage children in a Pandemic that's not even allowing them to leave the house. 17:55 2020-07-01 Twitter for Android'

 

 

 

እዛ ሃገር ዋና እኮ ኣለዋ ኢሉ ዝዛረብ የለን ድዩ?

ተማሪኹ ዝነበረ 50 ኣለቃ ሲሳይ ኣጌና ንወያኔ ምስ ኤርትራ ብሓባር ነጥፍኣያ ክብል ከሎ፡ ኤርምያስ ለገሰ፡ ፕረሲደንት ኢሰያስ እዩ ንኢትዮጵያ ዝመርሓ ዘሎ፤ ቀንዲ ጸላኢ ኢትዪጵያ እውን ኢሰያሰ  እዩ ኣብ ዝብለሉ ዘሎ ህሞት፤ ብጉዳይ ሃገርና እንዳተዛረቡ፤ እዛ ሃገር ዋና እኮ ኣለዋ ኢሉ ዝዛረብ የለን ድዩ? ኣበይ ኣለኹም ፖለቲክዊ ውድባት፤ ይኣክል ሲቪካዊ ተካላትን ንህዝቢ ኣለናካ እትብልዎ ዘለኹም ውለቀሰባትን፡...

መስፍን ሓጎስ ብድፍረት ሃገርና ነድሕን ይብል፤ ኣጽቅጥ!"

ንኣቢይ ክሕግዝ ኢሰያስ ሃገር ኣብ ዂናት ሸሚሙ ሰራዊትና ፋሕ ከየበለ ብሓባር ሃገር ነድሕን።




|\

 

Image may contain: 2 people, people standing and text

ጥይት በማይደርስበት ቦታ ቁጭ ብላቹ፡ ጦርነት እንዲታወጅ ጊፌት እያደረጋቹ ናቹ፡ በናንተው ምክንያት ስንት የድሃ ልጅ የሞት እና ስንክልና እጣ እንድያነሳ እያደረጋቹት ነው።

Sebhat Araya


Image may contain: 2 people, textበ ኣርቲስቱ ሓጫሎ ሞት በጣም ኣዝነናል። በመንግስተ ሰማያት ያኑሮው ለቤተሰቡ ደግሞ ጽናት ይስጣቸው። ሂወት ክቡር ነው፡ ማንኛው ሰው፡ በሚናገረው ጥሩ ይሁን መጥፎ ራሱ ነው ተጠያቂ የሚሆነው። ሰው፡ ኣስቀያሚ ስራእና ኣጸያፌ ቃላት ሲወረውር ስናይ ወይምደግሞ ስንሰማ፡ ግለሰቡ መጥፎ ሰው ስለሆነ ብቻ ነው፡ እንጂ ካንድ ቢሄር ስለተወለደ ኣይደለም። ሰው ሞተ ተብሎ የሚጨፍር ፡ የኣእምሮ ስንክልና ያለበት ወይም ደግሞ በሰይጣን የታሰረ ሰው መሆን ኣለበት። እንደዚሁ ኣጸያፌ ተግባር የሚያደርግ ሰው ለመጀመርያ ጌዜ ነው የሰማሁት። መወገዝ ያለበት ሰው ወይም ደግሞ ሰዎች ናቸው።

በመቀጠል፡ እናንተ ሰዎች፡ ችግር ኣላቹ፡ ሲጀምር፡ የኤርትራ ወጣት ፡ በኢትዮጵያ ጉዳይ ገብቶ ሂወት የሚከፍል ሰው የለም። ተገቢም ኣይደለም። የኤርትራ ህዝብ ጠላት፡ እናንተው መንግስት ብላቹ የምትጠሩት፡የምታሺቃብጡት፡ ህዝብ የማይውክል ብጉልበቱ ስልጣን ላይ ቁጭ ብሎ ያለ ኣንባገነኑ ነው። 95% የኤርትራ ህዝብ የምንትገለው ያለነው፡ ለምን እንደሆነ ኣሳምራቹ ታቃላቹ።

ጥይት በማይደርስበት ቦታ ቁጭ ብላቹ፡ ጦርነት እንዲታወጅ ጊፌት እያደረጋቹ ናቹ፡ በናንተው ምክንያት ስንት የድሃ ልጅ የሞት እና ስንክልና እጣ እንድያነሳ እያደረጋቹት ነው።

ኤርትራ በውድ ልጆችዋ ደም ዋጋከፍላ ያለች ልእላዊት ሃገር መሆንዋን እያውቃቹ፡ በተደጋጋሚ፡ ባሕር፡ የባሕር ሃይል፡ ዓሰብ፡ ቀይባህር ወዘተረፈ እያላቹ፡ የኤርትራ ልእላዊነት ደፍራቹዋል። የኢሳያስ ሳይሆን፡ የሰፌው የኤርትራ ህዝብ ንብረት ነው። ስለ ሰላም እና ዲሞክራሲ ከመናገራቹ በፌት፡ ራሳቹ ከብሔርተኝነት ስሜት ነጻ ሁኑ። ስሜተኞች መሆን፡ ኣያዋጣም። እናንተው ኣዋቂዎች ወይምደግሞ የፖለቲካ ተንታኞች ኣርጋቹ እራሳቹን፡ የምትቆጥሩ ሰዎች ናቹ የዚህሉ ችግር ምክንያት።

የሚገርሞው እና ልታፍርበት የሚገባህን፡ እዛ ቁጭ ብለህ፡ የኢትዮጵያ መንግስት ከኤርትራ መንግስት ሆነውን ወያነን መውጋት ኣለባቸው ያልከው፡ የሚገርም ነው። የኔ ውንድም እና እህት ላንተው ፍላጎት ለማርካት፡ ሊዘምቱልህ ኣትሰብ፡ ለናንተው፡ ጦርነት እንደ እግርኮስ ጨወታ ነው።

በብዙሃኑ መገናኛ መስመር ወጥታቹ ከመናገራቹ በፌት ኣማኩሩ። ምክንያቱም በኤትዮጵያ ውስጥ ሂወት ሊቀጥፍ ይችላል።

ኤትዮጵያ ሰላም ሲሆን፡ ኤርትራም ሰላም ይሆናል፡ይሂው ነው፡ የፍትህ ፈላጊ የኤርትራ ህዝብ ሙኘት።
በኤትዮጵያ ጉዳይ ኣያገባንም፡ ጥሩ ከመመኘት በቀር፡ እናንተው እንደዚሁ።

 

Image may contain: 2 people, text
ኣምሓራ ናይ ወረራ መደባቶም ቃልዕ ይገብሩ።
ሕጂኸ ትም ዲና ክንብል?
ኣብ ግዳም ዘለና ኤርትራውያን፤ ፖለቲካዊ ውድባት፤ ሲቪካዊን ናይ ሚድያ ትካላትን ብሓባር ንወረራ ኢትዮጵያ ክንዓግት ብሓደ  ድምጺ ክንዛረብን ብሓደ ስጉምቲ ክንወስድን ጽባሕ ዘይበሃሎ ጉዳይ እዩ። እዚ ኣምሓራይ ዝብሎ ዘሎ ስምዑ
 
  እቲ ንሕብሮን ነጠንቅቖን ዝነበርና እንሆ ብልሳን ኣምሓራ ንስምዖ ኣለና። እዞም ኣምሓራ፤ ንትግራይ ምስ ኤርትራ ሓቢርና ክንሃርሞ ኣላና ይብሉ ኣለዉ;፡ እዚ ናይ ናጽነትና ምቕልባስ ውዲት ፍሉጥ እዩ። ብሓባር ንትግራይ ከንጥፍእ ዝብል ፈኸራ፤ ንሰራዊት ኤርትራ ክንሕግዝ ተባሂሉ፤ ኣብ ልዕሊ'ቲ ዶሮ ብነፈርቲ ክጓረት ዝቐነየ:ናይ ወራር ናይ ኢትዮጵያ ስራዊት: ከምቲ ፈደራላዊ ስርዓት ብምፍራስ ንኤርትራ ዘሰገረ ናይ ኢትዮጵያ ሰራዊት: ናብ ኤርትራ ክሰግርን፤ ኣብ ኤርትራ ተኾይጡ፤ ንሓለዋ ኣይወጽእን ብምባል ነቲ ብ ኣሽሓት ጀጋኑ ዝኸፈልናሉ ልዕላውት ሃገርና ብምቕልባስ፡ ምስ ኢትዮጵያ ምጽንባር መደብ ከም ዘሎ ዝዝንግዕ ኤርትራዊ ክህሉ ኣይክእልን።
 

America Should Start Planning for Eritrea's Transition

The time is now for U.S. officials to reach out to Eritreans, both inside the country and out, and put plans in place to help build the institutions Isaias Afwerki has left weakened or destroyed.
Reutersby Michael Rubin

In January 2018, against the backdrop of the immigration debate, President Donald Trump seemed to dismiss all African nations as "shithole countries." His attitude has not evolved much during the course of his presidency. Speaking at his first post-pandemic rally in Tulsa, Oklahoma on June 20, President Donald Trump disparaged Somalia. "No government, no safety, no police, no nothing, just anarchy," he quipped, the ultimate irony considering he has gifted Somalia almost $3 billion over the course of his presidency. Trump appears to wallow in a reality which happily is long since gone. Whereas Africa was once a continent embroiled in wars, most countries are now at peace. Many UN peacekeeping missions have gone home. Dictators are increasingly rare as state after state has held democratic elections and witnessed peaceful transitions. As Black Lives Matter promotes socialism if not Marxism in America, Africa itself has largely abandoned socialism and embraced capitalism. The result? More than a billion lifted out of poverty in just the last few decades. To all of Africa's advances, Eritrea remains an unhappy exception. 

Read More

ንህግደፍ፡ ኣብ ኤርትራ ፍትሓዊ ቃልስን ንፍትሒ ዝቃለስን ክድዓት
ኣብ ኢትዮጵያ ጅግንነት! ህግድፍ ይኣክል፤ ኣልግሱ!!
According to the Eritrean government, in Eritrea struggle for justice is betrayal; in Ethiopia heroism!
 

في إريتريا النضال من أجل العدالة هو خيانة. في بطولة إثيوبيا!


 

يمان ج. مسكل
hawelti
.
8 ساعات
حياة # فنان ملهم ومقاتل من أجل العدالة ، تم قطع # HaacaaluHundeessaa بشكل مأساوي. تعازي القلبية لعائلته ، الملايين من المعجبين والمؤيدين ،

 
Image may contain: 2 people
መን እዮም ንመስፍን ዝቃወምዎ ዘለዉ?  ይቀልዑ...
ሚኒስተር ምክልኻል ሃገረ ኤርትራ ዝነበረ መስፍን ሓጎስ፤ ሃገር ንምድሓን ክወሰድ ዝግብኦ ስጉምቲ ድሕሪ ምእዋጁ; ኣብ ውሽጥን ደገን ስፊሕ ደገፍ ይረክብ ብምህላዉ፡ ርዒዶም፡ ነዚ ዝቃወሙ ቁንጣሮ  ህግደፍ ሑሕ ይብሉ ኣለዉ መን እዮም?፡ ዘሰንይዎም ደለይቲ ፍትሒ ኢና ዝብሉኽ ኣለዉ ድዮም?
 

ንምንታይ እዩኸ  ሚኒስተር ምክልኻል ዝነብረ መስፍን ሓጎስ ንህግደፍ ኣርዒድዎም፤ ?
 

ህዝቢ ኤርትራ ካብ ኢሰያስ ንላዕሊ ጸላኢ የብሉን!! ሃገርን ህዝብን ንምድሓን፤ ልዕላወንትናን ሓድነትናን ምስ ዘኽበር ዝኾነ ሃገር፡ ሓይሊ ክንተሓጋገዝ ዓይኒ ኣይንሓስየሉን ስለ ዝበለ፡ሚኒስተር ምክልኻል ዝነበረ፤ ሓጎስ መስፍን  ፣ንምንታይ ህግደፍ ተናዊጾም፤

Image may contain: text

Mahmud Saleh:: From Facebook   (pdf)
06/24/2020
መልእኽቲ 20 ሰነ

መእተዊ፡

እዚ ጽሑፍ እዚ ንውሕ ዝበለ እዩ። ከም ዜጋታት ነቲ ሻቕሎትና ዘዕርግ ህጹጽ እዋናዊ ፍጻመታት ግቡኡ እናሃብና ዕሙቕ ዝበሉ ግን ከኣ ንህላወን ንርጉእ ቀጻልነት ሃገርና ዘገድሱን ጉዳያት ክነልዕልን ክንመያየጠሎምን ተባሂሉ ይቐርብ ኣሎ። ክንሓስበሉን ከሻቕለናን ዝግበኦ ገዚፍ ሃገራዊ ዛዕባ፡ ብቀጻሊ ብናይ ግዜ-ኣምጸኦም ብደሆታት ተጎስዩ ክኸይድ ግቡእ ኣይኮነን። ኣመና ተጎስዩ። "ደሞክራሲ እንታይ ኣድለየ፡ ቅዋም ኣለና'ዩ...ወዘተ" ዝብሉ ኣዘራርባታት ከም ሞዳ ኮይኖም ብድፍረት ክቐርቡ ከለዉ የተሓሳስብ እዩ። ብዛዕባ እዞም ኣምራት ኣብ ካልእ ግዜ። ንሎሚ ግን መበጋገሲ ዝኸውን ዘተ ንምፍጣር እዩ። ፖለቲካዊ ኣራኣእያ ብዘየገድስ ንኹሎም ኤርትራውያን ዝምልከት ጉዳይ እዩ። የመስግነኩም።
=================xxxxxxxxx==================

ምርግጋጽ ናጽነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ነቲ ስዉኣትና ዝወደቑሉ ዓበይቲ ዕላማታት ከም ባይታ ስለዘገልግል እዩ እምበር ናይ መወዳእታ ዕላምኦም ወይ ተልእኾኦም (mission) ንሱ ጥራይ ኣይነበረን ኣይኮነን እውን። እቲ ህዝቢ ኤርትራ በብዓይነቱ መስዋእታት ዝኸፈለሎም ዓበይቲ ዕላማታት ብሰላማዊ መገዲ ክውቅዑ ከምዘይክእሉ ስለዝተረጋገጸ እዩ ናጽነት ከም ኣማራጺ ዘይብሉ ሕርያ ኮይኑ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝተጀመረ። ስለ'ዚ፡ ናጽነት ንምዕዋት እቶም ዓበይቲ ዕላማታት ከም ኣልያ (mechanism) እምበር፡ ልኡላውነትን ባንደራን ንበይኖም ናይ መወዳእታ ዕላማ ቃልስናን ዓስቢ ስዉኣትናን ኣይኮኑን። ናጻ ህዝቢ ንኽህሉ እዩ እቲ ክቡር ዋጋ ዝሓተተ መገዲ ናጽነት ከም ሕርያ ዝተወስደ። ሓደ ህዝቢ ሓራ ምዃኑ በቲ ኣብ ኩሉ ጉዳያቱ - ማለት ኣብ ቁጠባውን ማሕበራውን ፖለቲካውን ምምሕዳራውን...ወዘተ- ዕድሉ ኣብ ምውሳን ዘለዎ ናጽነት እዩ ዝፍረድ። መጠን ናጽነቱ ድማ በቲ ኣብ ጉዳያቱ ዘለዎ ደረጃታት ተሳትፎ እዩ ዝልካዕ።

ስርዓት ሃይለስላሴ ቀሰ ብቀስ ኣብ ዘቤታዊ ጉዳያቱ ክኣቱን ኣብ መወዳእታ ድማ ንባይቶኡን ቅዋሙን ከምኡ እውን ንኣርማታት መንነቱ ዝኾኑ ትካላትን ምልክታትን (symbols) ብወግዒ ከዕኑ ምስ ጀመረ እዩ ህዝቢ ኤርትራ ናጽነቱን ክብረቱን መሰላቱን መታን ክመልስ ገድሊ ናጽነት ዘበገሰ። ብቀደሞም ነቲ ምስ ኢትዮጵያ ዝተገብረ ውዲት ብምሉእ ልቦም ዘይተቀበሉ ኤርትራውያን፡ ድሒሮም ድማ ሰበቡ ኣጸቢቑ ምስ በርሃሎም፡ ምስ ኢትዮጵያ ተቖሪኖም እቲ ድሕሪ ተኸታተልቲ ባዕዳውያን መግዛእታት ኣብ መወዳእታ ካልኣይ ኲናት ዓለም ዝተኸስተሎም ዕድልካ ባዕልኻ ናይ ምውሳን መሰሎም ከጽንዑ ከምዘይክእሉ ስለዘረጋገጹ እዮም ናብ ብረታዊ ጎነጽ ዘምርሑ። ነቲ ስርዓት ሃይለስላሰ ዘፍረሶ ርእሰ- ምምሕዳሮም ንምምላስ ጥራይ ዘይኮነስ ካብኡ ዝበልጽ ንመሰላቶም ቅዋማዊ መሰረትን ዋሕስን ዝህብ ሃገራዊ ስርዓተ-ምሕደራ ክምስርቱ ኢሎም እዮም ነቲ ነዊሕ ጉዕዞ ገድልን ነቲ ከቢድ መስዋእትን ተቐቢሎም ኣንጻር ሓያላት ገጢሞም ናጽነት ዝጨበጡ።

በዚ መነጽር'ዚ ክረአ ከሎ፡ ብመሰረቱ ቃልሲ ኤርትራ ምጥሓስ ደሞክራስያዊ መሰላት እዩ ዘበጋገሶ። እምበር ብመሰረት እቲ ፈደራላዊ ስርርዕ፡ ንጉስ ሃይለስላሴ ኣብ ግዝኣታዊ መሬት ኤርትራ፡ ናይ ምክልኻል፡ ናይ ወጻኢ ጉዳያት፡ ናይ ፋይናንስ--- ወዘተ፡ ምሉእ ስልጣን ነይርዎ'ዩ። ሃይለስላሰ ነቲ ኣብ ቅዋም ኤርትራ ሰፊሩ ዝነበረ ደሞክራስያውን ምምሕዳራውን መሰላት ንምቕልባስ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ኤርትራ ምትእትታው እና እዛየደ ምስ ከደ እዩ ኤርትራውያን ብሰላማዊ ተቓውሞታት ዝጀመርዎ ቃልሶም ምስ መጠን እቲ ሃይለስላሰ ዘካይዶ ዝነበረ ምፍርራሕን ጎበጣዊ ስጉምትታትን ሓይሊ እናወሰኸ ከይዱስ ስጥመት ኣራኣእያ ኣብ ናጽነት ኤርትራ እውን ፈጢሩ። ኤርትራውያን ብዘይካ ናጽነት ካልእ ዘዋጽእ ከምዘየለ በሪህሎም። እቲ ዋጋ ከቢድ ከምዝኸውን ዘጠራጥር ኣይነበረን። ግን እቲ " ንብዙሕ ዓመታት ኣብ ትሕቲ ባርነት ካብ ምንባር፡ ሓንቲ መዓልቲ ኣብ ትሕቲ ናጽነት" ዝብል መንፈሶም ኣኽናፉ ዘርጊሑ። ኤርትራ ብምልእታ ሸፊንዋ። ብረታዊ ቃልሲ ተጀመረ።

ስለ'ዚ እምበኣር፡ ዕላማታት ቃልስናን ዓስቢ መስዋእትታት ተኸታተልቲ ወለዶታትናን፡-

ሀ- ጭቖናን ኣድልዎን ብኹሉ መልክዓቱ ንምውጋድ።
ለ- ህዝቢ ኤርትራ ዘቤታዊ ምምሕዳሩ ባዕሉ ናይ ምውሳን ዕድል ክረክብ። ዜጋታታ ኣብ ምምዝማዝን ምምዕባልን ምምቕራሕን ጸጋታት ሃገሮም ክሳተፉን ብዘይ ምዩቕ ብሕጊ ዝተሰመረን ዝተዋሕሰን መሰላቶም ተጠቒሞም ዝጋብኡላን ዝመኽሩላን ዝውስኑላን ሃገር ንምፍጣር፡ "ስልጣን ምንጩ ህዝቢ እዩ" ዝብል ኣምር ምስ ኤርትራዊ ክውንነት ብዝሰማማዕ መገዲ ኣብ ግብሪ ንምውዓል
ሐ- ብቁጠባን ስነ-ፍልጠትን ዝማዕበለ ሕ/ሰብ ንምህናጽ። ብሓጺሩ፡ ነገራውን መንፈሳውን ዕግበት ዝርከበሉ (ትምህርትን ኣእምሮኣዊ ምርምርን ምህዞን ምዝንጋዕን...ሓሳብካ ብናጻ ምግላጽን ከምኡ እውን ምኽዕባት ሃገራዊ ሃብትን) ዝምዝገበሉ ሃዋሁ ንምፍጣር።
መ- ካብ ናይ ግዳምን ናይ ውሽጥን ስግኣታት ርእሳ እትከላኸል፡ ሰላምን ጸጥታን ዝሰፈና ሃገር ምምስራት። በዚ ድማ ነቲ መሰረት ናይ ርጉእ ህይወት ዝኾነ ናጽነት ተዓቂቡ እቶም ዓበይቲ ዕላማታት ኣብ ግብሪ ክትርጎሙ ዕድል ክፍጠር
ረ- ቁጠባዊ ብልጽግናን ማሕበራዊ ድሕንነትን ክንክንን (social welfare) ከምኡ እውን ገስጋሲ ኣመለኻኽታ ዘለዎ ሕ/ሰብ ንምህናጽ ስለዝሕግዝ።
ሰ- ሕጋውን ማሕበራውን ፍትሕን ስኒትን ዝዕምብበላ ሃገር ወይ ሕ/ሰብ ምህናጽ። ምጽውዋርን ምክእኣልን ዕርቅን ሰላምን ዝሰፈኖ ሕ/ሰብ ንምህናጽ። ስለ'ዚ ከኣ፡ ስዉኣትና ንግርጭታትናን ፍልልያትናን ብሰላማዊ መገድን ብዘተን ክነጽብብ ከምኡ እውን ሕጊ ጥራይ ክዳንየና ምመኸሩና።
ሸ- ነዘን ኣብ ላዕሊ ዘለዋን ካልኦትን ኣብ ግብሪ ንምውዓል ድማ፡ ህዝባዊ ተሓታትነት ዘለዎ መንግስቲ ምምስራትን ሓንቲ ብቅዋም እትግዛእ ህዝባዊት ደሞክራስያዊት ኤርትራ ምህናጽን

መቸም፡ እዚ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ቁምነገር፡ ሰብ በብዓቕሙን ርድኢቱን ከንብቦ ይኽእል እዩ። ግን ኤርትራ ኣብ መስርሕ ምውላዳን ድሕሪ ምውላዳን ዘጓነፉዋ ውሽጣን ግዳማውን መሰናኽላት ብዙሕ መደረ ዘድልዮም ኣይኮኑን። ዕላማታት ናይቲ ኤርትራ ሓራ ዘውጸአን ነዘን ዝሓለፋ ዓመታት ድማ ከም መንግስቲ ኮይኑ ዝመርሐን ህዝባዊ ግንባር እውን እዮም። ኣብ ናይ ሓርነታዊ ቃልሲ ፕሮግራሙ ይኹንት ኣብቲ ብ1994 ዘውጸኦ ሃገራዊ ቻርተሩን ብድሙቕ ተቐሚጦም ኣለዉ።

እንተኾነ ግን፡ እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተዘርዘሩ ዕላማታት፡ ምስቶም ክንሓልፎም ዝጸናሕና ኩነታት ኣዛሚድና፡ ቅኑዕን ሓቀኛን (honest) ንባብ ብምግባር ክነስተማቕሮም ይግባእ። ኣብ ገሊኦም ጽቡቕ ሰጒምና ኣለና። ኣብ ገሊኦም ግን (ብፍላይ እቲ ፖለቲካዊ መዳዩን ናይ ፍትሒ ምሕደራ ጎድኑን) ካብቲ ኣብ 1998-20000 ዝነበርናዮ ናይ ንጡፍ ኲናት እዋናት ንድሕሪት ክነንሻትት ከም ዝጸናሕና ኣየካትዕን። ዕቱብ ጠመተን ሓላፍነታዊ ጽምዶን ዘድልዮ እዩ።

ሕጂ እውን፡ እቲ ውሁብ ኩነታት ርዱእ ኮይኑ፡ ብዘይካ ንቅድሚት ምድፋእ ካልእ ኣማራጺ የብልናን። ንምጽብጻብ ዝኸውን ግዜ የለን። ልቦና ኣዕቢና ናብ ሃገራዊ ዘተን ዕርቅን ዘመቻችእ መኣዝን ክነቕንዕን ነቲ ድሮ ተበታቲኑ ዘሎ ዓቕምታት ኤርትራ ክንኣኻኽብን ብሕጂ ክብተን ዝኽእል ዓምታትና ክንዕቅብን ክንስሕብን (retain) ንጽባሕ ዘይበሃል ዕማም ክኸውን ኣለዎ።

ዕስራን ትሽዓተን ዓመት ድሕሪ ናጽነት፡ ኤርትራ ገና መስርሕ ሓርነታዊ ኲናት ዝወደኣት ኣይትመስልን። ዕስራን ትስዓተን ዓመት ድሕሪ ናጽነት፡ ልኡላውነትና ንምውሓስን ዶባትና ንምርግጋጽን ዝግበር ጻዕርታት ገና ከም ኣብ እዋን ሓርነታዊ ኲናት ኣተኩሮናን ዓቕምታታናን ከህልኽ ዝጸንሐ ርሱን ጉዳይ ኮይኑ ብምቕጻሉ ንውሽጣዊ ኩነታታና ክገዝእ ጸኒሑ እዩ።

እንተኾነ ግን፡ ኣብ ውሽጢ እቲ ውሁብ ኩነታት፡ ፖለቲካዊ ምድሪ-ቤት ኤርትራ ንምውግጋን እሞ ናብ ንቡር መንግስታዊ ቁመና ወይ ምሕደራ ንምስግጋር ዝግባእ ተበገሶታት ተወሲዱ'ዶ ንዝብል ሕቶ ኣካራኻሪ መልስታት ክቐርበሉ ጸኒሑ። ሕጂ እውን ንምጽብጻብን ንሰሓቦ-ጉተቶን ዘይኮነስ፡ እዚ ጉዳይ እዚ ሕመረት ናይቲ ኩሉ እንሓልሞ ጽቡቕ ኤርትራ ምዃኑ ንምስማርን ንምዝኽኻርን እዩ ዝለዓል ዘሎ።

ክልተ ዓመት ድሕሪ እቲ ምስ ኢትዮጵያ ዝተፈረመ ናይ ሰላምን ምሕዝነትን ስምምዕ፡ እቲ ብመሰረት ስምምዕ ኣልጀርስ ዝተወሰነን ዝተሓንጸጸን ዶባትና ገና ኣይተዋሕሰን ዘሎ። ዘቤታዊ ኩነታትና ቀደም በቲ ንሰላም ዝሓንገደ ጃንዳ ወያነ ንዓመታት ብኣሉታ ተጸልዩ ከይኣኽሎ፡ ሕጂ ድማ ወላ እኳ ጽቡቕ ድሌት ዘርኣየን ወረቐት ሰላምን ምትሕግጋዝን ዝፈረመን ሓይሊ ኣብ ኢትዮጵያ ስልጣን ሒዙ ይሃሉ እምበር፡ ብርዱእ ምኽንያት ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ስልጣኑ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ትግራይ ክዝርግሕን ከስፍንን ስለዘይከኣለ፡ እዚ ጉዳይ'ዚ በቲ ትጽቢት ዝገበርናሉ ክስጉምን ክውዳእን ኣይከኣለን። ግዜ ዘድልዮ ኮይኑ ዘሎ ይመስል።

እቲ ብመንግስታት ክልቲኡ ሃገራት ብዓቕልን ሜላን ክጽረብን ክጠዓዓምን ዝጸንሐ እስትራተጂ፡ ነቲ ጠንቂ ኲናትን ዕግርግር ዞባና ኮይኑ ዝጸንሐ ሓይሊ ንምውጋድን ኣብ ዞባና ነባሪ ሰላም ክረጋጋእን ዓሚቑ "ሕጽቦ" ኣብ ምክያድ ከም ዝርከብ ዘመላክቱ ምዕባለታት ፍጥነት እናደለቡ ይኸዱ ኣለዉ። እዚ ውራይ እዚ ብዓወት ክልቲኡ ህዝብታት ምስ ዝድምደም፡ እቲ ናብ ዘቤታዊ ጉዳያትና ዝቐንዕ ኤርትራዊ ዓቕሚ ኣብ ዘተኣማምን ሃዋሁ ስለዝምርሽ፡ ኤርትራ ሃገርና ብቁጠባን ፖለቲካን ካልእ መዳያትን ዕጽፊ ክትስጉም ምዃና ኣየጠራጥርን።

በቲ ካልእ ሸነኹ ድማ፡ እዚ ኤርትራ ትገብሮ ዘላ ጻዕርታትን ተርእዮ ዝጸንሓት ዓቕልን ዶ/ር ዓቢ ኣሕመድ ስልጣኑ ንምርግጋእ ዝጥቀመሉ ስልቲ ኮይኑ እንተተሪፉ ወይ ድማ ኩነታት ኢትዮጵያ ተረጋጊኡ ፖለቲካኛታት ኢትዮጵያ ዳግማይ ካብ ሓላፍነቶም እንተሃዲሞም፡ ኤርትራ ዳግማይ ተሃስያ ክትተርፍ እያ። ኣብዚ ጉዳይ እዚ ዝግበር ዘሎ ስልታዊ ጸወታታት ስለዘይንፈልጦ ብእምነትን ተስፋን ጥራይ ኢና ንጓዓዝ ዘለና። ኩነታት ምድምዳም ስምምዕ ኣልጀርስን ብይን ዶባትን ምስ ምርግጋእ ስልጣን ናይቶም ሓይልታት ሰላም ኣብ ኢትዮጵያ ዝተኣሳሰር ኮይኑ ስለዘሎ እቲ ኣብዚ ግዜ'ዚ ኤርትራ ብጭቡጥ እትቆጻጸሮ ነገር እቲ ንዘቤታዊ ጉዳያ ዝምልከት እዩ።

ስለ'ዚ፡ ንውሁብ ብደሆታት ከየስተናዓቕና፡ እዚ ሎሚ ኣብ ሞቱ ዘሎ ጃንዳ፡ ትማሊ ምስ ምሉእ ሓይሉ ኣብ ስልጣን ኣብ ዝነበረሉ እዋናት ዘውረዶ ሃሰያ ከይኣኽሎ፡ ሕጂ እውን ጸወታኻ ኣብቂዑ (game over) ምስ በልናዮ ኣተኩሮና ክብሕትን ሕንባበና ከዝሕልን የብሉን። ብሰንኪ ኲናት ተወንዚፉ ዝጸንሐ ፖለቲካዊ መዳያት፡ ብፍላይ እቲ ንፖለቲካዊ መርሓ ሃገርና ዝምልከት ጉዳይ (ቅዋም) ከምኡ እውን ንዕኡ ዘሳንን ጥጡሕ ሃዋሁ ዝፈጥርን መንፈስ ሃገራዊ ምትእኽኻብን ዘተን ክበራበር ኣለዎ። ምኽንያቱ፡ ፖለቲካዊ ኣካላቱን መሳርዑን ዘየገጣጠመ ሃገር ትርጉም ዘለዎ ኩሉ-እንትናዊ ግስጋሰ ከረጋግጽ እዩ ኢልካ ምሕሳብ ኣይከኣልን። መደባት ቁጠባዊ ዳግመ ህንጻ ብዘይ ፖለቲካዊ ዳግመ ህንጻ ኣብ ድንግርግርን ደንበርበርን እዩ ዝነብር። ብሓፈሽኡ ድማ ብናይ ግዜና ኣተሓሳስባ (ኣብ ዘመናዊ ዓለም)፡ መንግስቲ ብዘይ ቅዋም ክሕሰብ ኣይከኣልን። ቅዋም መሰራታዊ መወከስን መዋስእን ኩሉ ሕጋውን ምሕደራውን ሲቪካውን ዜግነታውን ንጥፈታት እዩ።

ህዝቢ ኤርትራ ባይቶኡ ተኺሉ ብዘጽደቖ ቅዋሙን ብዝመረጾም ወከልቱን ክመሓደር እዩ እዚ ኹሉ መስዋእቲ ክኸፍል ጸኒሑ። እዚ ነዊሕ ግዜ ዝወስድ መስርሕ ክጀማመር ኣለዎ። እዚ ናጽነት ኤርትራ ንምምጻእ ከቢድ መስዋእቲ ዝኸፈለ ወለዶ ይኹን እቲ ኣብ ምክልኻል ልኡላውነታ ዝተሳተፈ ዋርሳይን ነዛ ሃገር ኣብ ዘተኣማማን ባይታ ሓዲጎም ክሓልፉ ይግባእ። ግዜ ድማ ኣብ ጎንና የለን። ሓላፍነት ዝስመዖ ሰብ ካብ ስምዒት ወጺኡ ክሓስብ ኣለዎ። እዛ ሃገር ኣብ ከመይ ዝኣመሰለ ደረጃ (መሸከል ወይ መልክዕ/shape) ክንገድፋ ኢና? "መን ከ እዩ ዝረከባ" ኢልካ ምሕሳብ ግዚኡ እዩ። ነቲ "ኣለዉዋ እንድዮም" ዝብል ኣጉል ምላሽ (lip service) ንጎኒ ገዲፍና፡ ብዕምቖትን ዕቱብነትን ትብዓትን ክንመያየጠሉ ዝግባእ ጉዳይ እዩ። ምቅርራባትን ምድላዋትን ዘድልዮ እዩ። ርጉእን ክፉትን ልባውን ምምኽኻር ዘድልዮ ሕቶ እዩ። ብሓጺሩ፡ ካብ ውልቀ መራሕትን ውድባትን ዝዓቢ ሓፈሻዊ ሃገራዊ ዘተ ዝጠልብ ጉዳይ እዩ። እዚ ጉዳይ እዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ ስለዝኾነ፡ ንውሱናት ክኢላታት ወይ ፈላጣት ዝሕደግ ኣይኮነን። ኣብ ጸቢብ ዓንኬል ዝውሰን እውን ኣይኮነን። ሓደ ህዝቢ ዘቤታዊ ጉዳያቱ ንምውሳን ብዛዕባ ዘለዎ ዕድል ኢና ንዛረብ ዘለና። ልዕሊ ናይ ካድረነትን ኳደረነትን ፖለቲካ እዩ። ልዕሊ እቲ ኣብ ሓደ ፖለቲካዊ ውድብ ወይ ሰልፊ ዘለካ እምነትን ዘይእምነትን ጸብለል ኢሉ ክረኣየካ ዝግበኦ እዩ።

እዚ ክልተ ዓመት ኣሕሊፉ ዘሎ ተኣፋፊ ኩነታት ድሮ ጽቡቕ ዕድላት ፈጢሩስ ተዛማዲ ሰላም ተረኺቡ ኣሎ። ይኹን እምበር፡ ብመንጽር ዘቤታዊ መዳይ ክረአ ከሎ፡ ካብቲ ናይ ግዜ "ኣይሰላም ኣይኲናት" ዝፍለ ምንቅስቃሳት ከይተራእዩ ጸኒሖም። ሕጂ ድማ ዘይተሓሰበ ኮሮና ቫይረስ መጺኡ፡ ከም ዓለምና ንዓቕምታትናን ኣተኩሮናን ስሒቡ ኣሎ። ኣብዚ መዳይ'ዚ፡ ንኡድ ህዝባዊ ተሳትፎን መንግስታዊ መሪሕነትን ተወሃሂዱ ክሳብ ሕጂ ኣወንታዊ ውጽኢት ተረኺቡ'ኳ ይሃሉ እምበር ኣብ ልዕሊ ህዝብና ርኡይ ናይ መነባብሮ ጸገማት ፈጢሩ ከም ዘሎ እውን ዝዝንጋዕ ኣይኮነን። ንመነባብሮ ህዝቢ ቆላሕታ እናሃብካ እቲ ነዚ ቀዛፊ ለበዳ ንምክልኻል ዝወጽእ ሕግታትን ዝግበር ጻዕርታት ንመነባብሮ ህዝቢ ኣመና ከይሃሲ ምስትኽኻል እናተገብረሉ ሚዛናዊ ኣካይዳ ክቕጽልን ሃሰያኡ ውሒዱ ክሓልፍን ዘለኒ ተስፋ ልዑል እዩ። እዚ ብደሆ እዚ እውን ነቲ ዘቤታዊ ዕዮታትና ከይነሰላስል ዝጋርድ ክኸውን ኣይክእልን። መንግስቲ ምሁራውን ክኢላውን ዓቕምታት ሃገር ክዕድምን ከወሃህድን ቅሩብ እንተኮይኑ፡ ኣብ ብዝሐ-መኣዝናት ዘይንዘምተሉን ዘይንዕወተሉን ምኽንያት የለን። ጥራይ እቲ ድሌትን ተበግሶን ይሃሉ።

እቲ ብቫይረስ ኮሮና ከም ዓለምና ወዲቑና ዘሎ ሓደጋ ይኹን እቲ ኣብ ኢትዮጵያን ዞባናን ዝረአ ዘሎ ዕግሽግሽን ንግስጋሰ ዘቤታዊ ኣጀንዳታትና ብኣሉታ ከም ዝጸልዎ ብሩህ እዩ። ግን ንክንደይ "ኣይከኣልን" ዝተባህለ ዝኸኣለ ህዝቢ ስለዘሎ፡ ሕጂ እውን ዘቤታዊ ዕዮና ዳግም ጀሆ ናይ ወጻኢ ሓይልታት ንከይከውን ምስራሕ ከድሊ እዩ። ቅድሚ ሕጂ ኣብ ዝተፈላለየ ግንባራት እና ተሰለፈት ድርብ ዓወታት ክተመዝግብ ዝጸንሓት ሃገር፡ ብቫይረስ ኮሮናን ቫይረስ ወያነን ኣብ ቀጻሊ ናይ ሓደጋ እዋን ምሕደራ ክትቅጽል ቅቡል ኮይኑ ኣይስመዓንን።

እዚ ንኣዝዩ ዓመታት ሰፊኑ ዝጸንሐ ናይ እዚ ፖለቲካ (command politics) ናብ ህዝባዊ ዋንነት ክሰጋገር ኣለዎ። ብዝያዳ ኣብ ግዜ ሽግርን ብደሆን እዩ ሃገራት ንውሽጣዊ ዓቕምታተን ከበራብራ ዝፍትና። ዝያዳ ኣብ ግዜ ጸገም እዩ ዕርቅን ሰላምን ምትእኽኻብን ዘተን ዝጥለብ። መታን ሰብኣውን ማተርያላውን ጸጋታት ሃገር ከኻዕብት፡ ኣብ ግዜ ስግኣት እዩ መንግስቲ ዝያዳ ኣሳታፊ ክኸውን ዘለዎ። ዕድል ተፈጢሩ እቲ ብዜጋታት ዝግበር ወፈያታት ናይ ሓደስቲ ሓሳባት ምስ ዝወሃሀድ፡ መፍትሒታት ናይቶም ዘሸግሩና ፖለቲካውያንን ቁጠባውንያን ካልኦት ብደሆታትን ኣብ ቀረባ፡ ኣብ ቅድሚ ዓይንና ከለዉ ኮለል ንብልን ክሳራታትና ነብዝሕን ከም ዝነበርና ክበርሃልና ይኽእል። ተሳትፎ ኤርትራውያን ኣብ መንስግቶምን ኣብ ምውሳን ዘቤታዊ ጉዳያቶምን ብምዕባይ ብውሑድ ክሳራታት ዓበይቲ ዓወታት ክነመዝግብ ንኽእል። ግድን ክከውን ዘለዎ እዩ። እዚ ክንደይ መስዋእቲ ዝኸፈለ ወለዶ ነዚ ከየረጋገጸ እንተ ሓሊፉ፡ ፈሺሉ ማለት እዩ። እቲ ኩሉ ግዜ ዝቐርብ " ግዚኡ ኣይኮነን" ዝብል መልሲ እውን ቅቡል ኣይኮነን። ብዘይካ ቅሉዕ ወራርን ንጡፍ ኲናትን ልዕሊ እዚ ጉዳይ ዝዓቢ ዋኒን የለን።

ኤርትራ ካብታ ከም ሓንቲ ፖለቲካዊ ኣሃዱ ዝተደኮነትላ (1890) ክሳብ እዋን ናጽነታ (1991) ካብኡ ቀጺሉ ክሳብ ሕጂ፡ ካብ ቅልውላው ናብ ቅልውላው ክትሰጋገር ጸኒሓ። ህዝቢ ኤርትራ እፎይታ ረኺቡ ውራይ ዋኒኑ ዝገብረሉ ዕድል ስኢኑ ጸኒሑ። ናይ ታሪኽ ግድነት ኮይኑ፡ ገሊኡ ካብ ቁጽጽርና ወጻኢ ኮይኑ ጸኒሑ። ኣብቲ ክንቆጻጸሮ እንኽእል ከ ከም ዝግባእ ሰሪሕና'ዶ? ሓቂ እዩ ናይ ወጻኢ ተጻብኦታት ኣብ ምምካት ይኹን ሃገርና ዘስግኡ ባህርያዊ ሓደጋታት ኣብ ዝቕልቀሉሉ እዋናት ብሓባር ኢና እንላዓል። ውሽጣዊ ጸገማትና ኣብ ምፍታሕ ይኹን ምድረቤትና ኣብ ምውግጋን ዕቱብ ዘተ እንገብረሉ ዕድል ተነፊጉና ጸኒሑ። ሓርነታዊ ቃልስን ንሱ ዝጠለቦ መስዋእትን፡ ንባንደራን መሬታዊ ልኡላውነትን ጥራይ ዘይኮነ፡ እቲ ንዘመናት ብመግዛእታት ተነፊጉና ዝነበረ ዘቤታዊ ጉዳያትና ብዓዳምን ተጻዋርን ርጉእን መንፈስ ተዛቲና ክንኣልን ክንውግንን ዘለና ባህርያዊ መሰል ንምምላስ እዩ ነይሩ። ተኸታተልቲ ታሪኻውያን ርኽበታት ነዚ ከይነስተማቕር ግዙኤ በሊዖምልና እዮም (ገሊኡ ክንቆጻጸሮ ዘይንኽእል፡ ገሊኡ ድማ ብሰንኪ ድኽመትና)። ነዚ መዳይ እዚ ጌና "ሀ" ኢልና ክንመሃሮ ክንበጋገስ ይግባእ። ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ ውሽጣዊ ጉዳያቱ ክዛረብን ክዝትን ክለማመድ ከድልዮ እዩ። ኣፍ ከውጽእን ደፊሩ ብዛዕባ ጉዳያቱን መሰላቱን መታን ክመያየጥን ክሓትትን ክጣበቕን፡ ምቹእ ሃዋሁ ክረሓወሉ ኣለዎ። እዚ ድማ መሪሕን ኣላይን ዝኾነ ፖለቲካዊ ኣካል የድልዮ።

እቲ ከም ኣዝዩ ገዚፍ ታሪኻዊ ሓደጋ ክጥቀስ ዝከኣል፡ እዚ ኣብ ምሽምጋሉ ዘሎ ወለዶ ሓርነታዊ ቃልሲ ነቲ ዝመጽእ ወለዶ ጥጡሕ ፖለቲካዊ ባይታ ከይገደፈ ምስ ዝሓልፍ እዩ። ስለ'ዚ እዩ ድማ " ስዉኣትናስ መኸተና በዓል ክልተ ብልሒ ክኸውን ምመረጹ" ክብል ዝደፋፍአኒ። እቲ ሓደ ብልሑ ናብ መከተ ተጻብኦ ባህርን ምምሕያሽ መነባብሮ ህዝብን ከምኡ እውን ኣብ ምብዳህ ግዳማውያን ተጻብኦታት ዝቐንዐ ክኸውን ከሎ፡ እቲ ካልኣይ ብልሑ ድማ ናብ ምምድማድ ምድረ-ቤትናን ነብሰ-ሕጽቦን፡ ማለት ናብ ውሽጣዊ ጽሬት ዝቐንዐ ክኸውን ኣገዳሲ እዩ። ድርብ ዓወት ዘይነመዝግበሉ ምኽንያት የለን። ሰብኣዊ ዓቕምታት ኤርትራ ምብርባር ጥራይ እዩ። ናይ ሰላምን ዕርቅን ናይ ሕድገትን ኣመለኻኽታን ግብራዊ ስጉምትታትን ምውሳድ እዩ።

ኣብዚ ተኣፋፊ እዋን፡ እቲ ካብ ዘለናዮ መድረኽ ክርከብ ዝከኣል ረብሓታት ክብርኩትን እቲ ሓደጋታት ክንክን፡ ነቲ ዘቤታዊ ዕዮና ብሓይልን ምትእምማንን መታን ክንገጥሞን፡ ሰላምን ምርግጋእን ንምስፋን ብመንግስትና ዝምራሕ ዘሎ ጻዕርታት ምድጋፍ እዋኑ ዝጠልቦ ዜግነታዊ ሓላፍነት እዩ። ምኽንያቱ ምዝዛም ልኡላውነታዊ ቃልስና ናብቲ ዝቕጽል ዓበይቲ ዕላማታት ስለዝወስደና። እዚ ነዚ ወለዶ ዘጋጠመ ናይ ታሪኽ ብደሆ እዩ። እቲ ሓርጎጽገጻት በዚ ወለዶ ተዛዚሙ እቲ ጥዋፍ ቀስ ብቀስ ናብቲ ተካኢ ወለዶ ክሓልፍ ኣለዎ። ንምስግጋሩ ዘመቻችእ ኩሉ እንትናዊ ውሽጣዊ ሕጽቦን ምድላዋትን ምጅማር ናይ ግዜና ብደሆ እዩ። ይኹን እምበር፡ እቲ መንግስቲ እውን ብመጠን ናይቲ ዜጋታት ንኽዕወት ዘለዎም ቁርጽነት፡ ነቲ ነዊሕ ዝወስድ መስርሕ ምህናጽ ቅዋማዊ መንግስቲ ከበጋግሶ ኣለዎ። ብወግዒ ከኣ ክኸውን ኣለዎ። ህዝቢ ዝፈልጦን ዝሳተፎን መስርሕ ክኸውን ኣለዎ። ንኸምዚ ዝኣመሰለ ገዚፍ ፕሮጀክት ብጝቡእን ኣብ ጸልማትን ዝካየድ ኣይኮነን። ብእምነት ተወንዚፉ ዝኸይድ እውን ኣይኮነን። ዝኾነ ሃገራዊ ጉዳይ ኣብ ቃልዕ፡ ኣደሓ ጻዕዳ እዩ ዝዝተየሉ።

ዲጋታት፡ ጽርግያታት፡ ህንጻታት ብባህርን ሰብ-ሰርሖ ሸርሕን ክዓኑ ይኽእል እዩ። ወይ ድማ ሓንቲ ከየፍረየ መባኸኒ ሃብቲ ሃገር ክኸውን ይኽእል። ኣብ ሕግን ቅዋምን ዝተደኮነ ማሕበራዊ ስኒትን ማሕበራዊ ፍትሕን ዘውሕስ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባን ትካላቱን ምህናጽ ግን እዚ ናይ ሓርነት ወለዶ ነቲ ተካኢ ወለዶ ከውርሶ ዝኽእል ዘይበርስ ህያብ እዩ። ምኽንያቱ ንምዕቡል ኣተሓሳስባን ባህልን ክተበርስ ቀሊል ኣይኮነን። ሓደ ዜግነታዊ ሓላፍነትን ስምዒትን ብማዕረ ዝተዘርገሓሉ ሕ/ሰብን ንሱ ዝውንኖ ኣሳታፊ ፖለቲካዊ ባህልን፡ ኣብ ዘተን ጉባኤን ዝኣምን ተጻዋሪ ዜጋ የፍሪ። ነቲ ብሕጊ ዝተወሰነ መሰሉን መሰል ካልኦትን ይፈልጥ። ብትኹል ምስ መንግስትን ምስ ስልጣንን ዘለዎ ዝምድና የነጽር። ብጋድም ድማ ምስ ከምኡ ዝኣመሰሉ ካልኦት ዜጋታት ዘለዎ ምትእስሳርን ውህደትን መገዱ ሒዙ ንኽኸይድን ይሕግዝ። እዚ ድማ፡ ዘየድሊ ሕ/ሰባውን ፖለቲካውን ግርጭታትን ቅልውላዋትን ንከይፍጠሩ፡ እንተተፈጢሮም ድማ ብኣገባብን ብሕግን ክዓርፉ ዘኽእል ኣልያታትን (mechanisms) ውዱን ኣካይዳን ክህሉ ይሕግዝ። ብነኣሽቱ ምጉንፋጣት ዘይርበሽ፡ ሰላምን ርግኣትን ዘለዎ ሕ/ሰብ ንምህናጽ ይሕግዝ። ዝመጽኡ ወለዶታት ድማ ረጊኦም ኣብ ጥጡሕ ጎደና ይምርሹ። እዚ መዳይ እዚ ሓደ ወለዶ ጀሚርዎ ዝውዳእ ዘይኮነስ ብቀጻሊ እናተነድቀ ዝቕጽል እዩ። ይኹን እምበር፡ እቲ ከም "ኣቦ ሃገር" ዝውሰድ ወለዶ ክገብሮ ዝኽእል ነገር እንተሎ፡ ነቲ ባይታ ምጥጣሕን ዘተኣማምን መሰረት ምንጻፍን እዩ።

ኩሉ ኣብ ላዕሊ ተዘርዚሩ ዘሎ ሓሳባት ክፉት ኣእምሮን ንጹህ ልብን የድልዮ። መንፈስ ሃገራዊ ዘተን ምትእኽኻብን ቦታ ክረክብ የድልዮ። ልቦና ምዕባይ የድልዮ። ኪነው ውሱን ዕድመና፡ ንመጻኢ መዋእላትን ወለዶታትን ዝሓስብ ኣኻእሎ የድልዮ። ኤርትራ ድሕሪ 100 ዓመት፡ ኤርትራ ድሕሪ 200 ዓመት ኢልና ክንሓስብን ንዕኡ ዘድሊ ሰረታት ቁጠባን ፖለቲካን ምንጻፍን የድሊ። ብናይ ሎሚ ብደሆታት ክንሹቑረር ክንቅየድን የብልናን። ወይ ድማ፡ ብናይ ሎሚ ውዑይ ስምዒታት ጥራይ ክንዕመት ወይ ክንሰክር የብልናን።

ወዲ ሰብ ዕድመኡ ኣዝዩ ሓጺር እዩ። ብተመሳሳሊ ሓደ ወለዶ ዕድመኡ ኣበርክቶኡን ውሱን እዩ። ገለ ወለዶታት ኣብቲ ውሱን ግዚኦም ንመዋእላት ከገልግል ዝኽእል ዓቢ ዝላ ፈጢሮም ይሓልፉ። ኣብ ስነፍልጠታዊ ምርምርን ምህዞታትን ኣብ ፖለቲካዊ ግስጋሰን ከምኡ እውን ሃገራዊ ምጣነ-ሃብቲ ኣብ ምፍጣርን ዓቢ ኣበርክቶ ገይሮም ይኸዱ። ዝመጽእ ወለዶታት ድማ ነዚ ጥጡሕ ባይታ ተጠቒሞም ካብኡ ዝበልጽ ኣበርክቶ የመዝግቡ እሞ ሕ/ሰባት ንቅድሚት ይሕምበቡ።

ገለ ገለ ወለዶታት ድማ ንጉዕዞ ታሪኽ ናይ ሃገራት ናብ ድቕድቕ ጸልማት ብምምራሕ ንመዋእላት ዝኸይድ ምቅትታልን ሕ/ሰባዊ ጥፍሽናን ኣእትዮም ንዝመጽእ ወለዶ ሰፍ ዘይብል ቁጠውባውን ፖለቲካውን ማሕበራውን ዕዳ ገዲፎም ይሓልፉ።

ናይ ሎሚ ወለዶ ኤርትራ፡ ኣብ ርሱን ዝኽርታትን ስምዒታትን ናይ ሓርነታዊ ኲናትን ድሕርኡ ዝሰዓበ ናይ ምክልኻል ኲናትን እዩ ዘሎ። ነዚ ርሱን ስምዒታትን ውዑይ ዝኽርታትን ናብ ሓደ ሕድሪ ስዉኣትና ዝድብስ ነባሪ ዝኾነ ሓድጊ ክቕየር እንተኮይኑ፡ ንዝመጹ ወለዶታት ዘገልግል ዘይንቕነቑ ፖለቲካውን ቑጠባውን ማሕበራውን ባህላውን መሰረታት- ትካላትን ትካላዊ ባህልን- ምንጻፍ ከድሊ እዩ።

እዚ ንምግባር ድማ መንፈስ ሕድገትን ዕርቅን ክወርሰና፡ ባህሊ ዘተን እንካን-ሃባን ክነማዕብል፡ ኣተሓሳስባ ናይ ዜግነታዊ ማዕርነትን ምጽውዋርን ክንኹስኩስ ክንጽዕር ይግባእ።

ሕጽቦ ዞባና ኣገዳሲ እኳ እንተኾነ፡ ርእሰ-ሕጽቦ ግን ዝመስሎ የለን። ከም ህዝብን ሃገርን፡ ንውሽጣዊ ጽሬትና እውን ማዕረ እቲ ንዞባዊ ምምችቻእ ዝግበር ቃልሲ ኣቓልቦ ክወሃቦ ይግባእ። ብደረጃ መንግስቲ ይኹን ሕ/ሰብ፡ ውሽጣዊ ሕጽቦ ወይ ጽሬት ንጽባሕ ዘይበሃሎ ጉዳይ እዩ። መድሃኒት ናይ ብዙሓት ሓነቕቲ ብደሆታት እዩ። ምንጪ ሓይሊ እዩ። ምንጪ ምትእምማን እዩ። ምንጪ ወለንታዊ ስኒትን ሓድነትን እዩ። ምንጪ ምዕባለ እዩ። ምንጪ ሃገራዊ ድሕነት እዩ።

ካባይ ጀሚርኩም፡ ቀንዲ ጸገምና ድንቁርና እዩ። ድንቁርና (ignorance) ሕጽረት ምህሮን ሓበረታን ንቕሓትን (awareness) ዝፈጥሮ ኩነተ ኣእምሮ ኮይኑ ነቲ ንሱ ዘንጸባርቖ ተግባራትን ባህርያትን የመልክት። ዝበዝሑ ነልዕሎም ጭርሖታትን ዛዕባታትን ብሓቂ ነዳቕቖም ዲና? እንተደኣ ኣዳቒቕና ንፈልጦም ኴንና ከ ስለምንታይ ኣብ ቃልዕ ብስልጡን ኣገባብ ዘይንመያየጠሎም? ስለምንታይ እዮም ምስሉይነትን ምውድዳስን ምምስሳልን ከምኡ እውን ናይ ክድምናን ናይ ሕከከኒ-ክሓከካን ዝዓይነቱ ጠባያት ዝረኣዩ?

ህልኻዊ ዝኾነ ርብርብ፡ ማለት ግድን ናተይ መገዲ ተኸተል ወይ ገደል እቶ (My way or the highway) ዝብል ኣተሓሳስባ ክሃስየና ጸኒሑ። ስዉኣትና ብዘይ ኣፈላላይ፡ ነንሓድሕዶም እናተሓላለዩ፡ ንገዘፍቲ ሓባራዊ ዕላማታት ብሓባር ተሰዊኦምን ብሓባር ተቐቢሮምን። ብዛዕባ ዓድታቶም ነንሓድሕዶም ተሓታቲቶም ኣይፈልጡን። ብዛዕባ ሃይማኖቶምን ብሄሮምን ተገዲሶም ኣይፈልጡን። ደቂ ኤርትራ፡ ደቂ ሓንቲ ስድራ ምዃኖም ኣሚኖም፡ ደቂ ሓንቲ ስድራ ዝገብርዎ ስራሕ እናሰርሑ ሓሊፎም። ንሓንቲ ቅዋማዊትን ደሞክራስያዊትን ኤርትራ ክምስርቱ ሓሊፎም። ስለ'ዚ፡ ንሃገር ዘገድሱ ጉዳያት፡ ዋንነቶም ናብ ህዝቢ እዩ ዝወድቕ። ንኹልና ይምልከቱ። ውሑዳት "ምሩጻት" ጥራይ ዝውስንዎን ዘካይድዎን ኣይኮኑን።

እጣቓሊልካ ክረአ ከሎ፡ 20 ሰነ ንሰላምን ሃገራዊ ምትሕቑቛፍን ትጽውዕ። ዕስራ ሰነ ናጽነትን ልኡላውነት ኤርትራ ከይተሸርመመ ንዝመጽእ ወለዶ ክነመሓላልፎ ትጽውዕ። ዕስራ ሰነ ጽሬትን ንጽህናን ኣድማዕነትን ዘለዎ ፖለቲካዊ ስርዓት ንኽንምስርት ትጽውዕ። ዕስራ ሰነ፡ ንማሕበራዊ ፍትሕን ንማሕበራዊ ስኒትን ህዝቢ ኤርትራ ትማጎት። ንቑጠባዊ ዕብየትን ብልጽግናን፡ ንገስጋሲ ርእዮተ-ዓለም ዝውንን ባህሊ ንምዕንባብ ክንሰርሕ ትጽውዕ።

ኣብ ትሕቲ ጽላል ናጽነት ዘካየድናዮ ጉዕዞ ብመንጽር መልእኽቲ 20 ሰነ ክንርእዮ ከለና፡ ገና ንበጋገስ ኢና ዘለና። ከምቲ ልዕል ኢሉ ዝተገልጸ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ታሪኹ፡ ሃዲኡ ጉዳያቱ ክዝትን ወከልቱ ድማ ብደሞክራስያዊ መገዲ ክመርጽን ዕድል ረኺቡ ኣይፈልጥን። እቲ ንሰላምን ምርግጋእን ዝግበር ዘሎ ምንቅስቃሳት፡ ከምኡ እውን እቲ ህይወት ዘለዎ ቁጠባ ንምብጋስ ዝግበር ዘሎ ርብርብ ዝድገፍ እዩ። ጎኒ-ጎኑ ዝኸዱ ናብ ዘቤታዊ ፖለቲካዊ ኣጀንዳታት ዝጠመቱ ተበግሶታት ምስ ዝግበሩ ግን ኣሳጉማና ድልዱልን ምዙንን ዝኾነ ዘብዘብ ክውስኽ ይኽእል።

ንጂኦ-ፖለቲካዊ ኩነታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ርኢኻን፡ እቲ ምስ ኢትዮጵያ ዝተገብረ ናይ ሰላምን ምሕዝነትን ስምምዕ ምስ እትውስኸሉ፡ ኤርትራ ብኣዝዩ ተኣፋፊ መድረኽ ትሓልፍ ከም ዘላ ርእሰ-ግሉጽ እዩ። ቀዳምነት ንሰላምን ምርግጋእን ክወሃቦ ከምዝግባእ ብሩህ እዩ። ነዚ ከተግብር ዝኽእል ድማ እቲ ካብ ግዜ ናጽነት ኣብ ውዑዩን ዝሑሉን ዝነበረ መንግስቲ ምዃኑ እምነት ኣለኒ። ምስኡ ተታሒዙ ግን ውሽጣዊ ዳግመ ውደባታት ክንገብርን ተወንዚፉ ዝነበረ ፖለቲካዊ መስርሓት ክበራበሩን ዕድል ዝኸፍተልና ኣጋጣሚ ብምዃኑ፡ ጎኒ-ጎኒ እቲ ንሰላምን ምርግጋእን ንቁጠባዊ ዳግመ ሕውየትን ዝካየድ ርብርብ፡ ምህናጽ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ትሕተ ቅርጺ ከምዘድሊ ብዙሕ ዘካትዕ ኣይኮነን። ዘለና ድኽመታት ፈዊስናን ዓቕምታትና ኣዋሃሂድናን ኣብዚ ተነካኢ መድረኽ ሃገርና ተዓዊታ ክትወጽእ ምጽዓር ወሳኒ ኮይኑ ይስመዓኒ። በዚ መሰረት፡ መንግስቲ ነቲ ናይ ሰላም ሃዋሁ ዘንጸባርቕ ሓባርን ኣማእዛንን ኣተኣኻኻብን ተበግሶታት ክወስድ ትጽቢት ተነቢርዎ ነይሩ። ደንጉዩ፡ ክጀማምር ኣለዎ።

ዓቕምታትና ደኣ ንኣኻኻብን ነወሃህድን እምበር ኣብ ብዙሕ ግንባራት ከቲትና ድርብራብ ዓወታት ዘይነመዝግበሉ የለን። ዘለናዮ ተኣፋፊ ኩነታት ዝፈጥሮ ብደሆታት ንምስጋር ምድልዳል መንግስቲ (state) ኣገዳሲ እዩ። መንግስቲ ዓቕምታት ሃገር ስሒቡ ክድልድል እንተኾይኑ ኣሳታፊ ሃዋሁ ክኸፍት ኣለዎ። ካብቲ ፋሕፋሕ ኢሉ ዘሎ ዓቕምታት ኤርትራ ክድርዕ ይኽእል። ብኡ መጠን ድማ ናይ ምግባር ዓቕሙ ይሕይል። እዚ ድማ ሓድሽ ደምን ሓድሽ ኣመለኻኽታን ሓድሽ ተኽእሎታትን ይፈጥር። ንናይ ሎሚ ብደሆታት ብናይ ሎሚ ኣተሓሳስባታት ጥራይ ኢና ክንገጥሞም ንኽእል። እዚ ጉዳይ እዚ ብቀጻሊ ጅሆ ናይቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝሕቖን ፖለቲካዊ ዕግርግር ክኸውን የብሉን።

ሰማእታትና፡ ዋሕስ ኤርትራ ዝኾኑ፡ ዘተኣማምኑ ሃገራውያን ትካላት ብምህናጽ ንደብሶም።

ዝኽሪ ንሰማእታኣ ኤርትራ

ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ

ማሕሙድ ሳልሕ

ነዚ ዝመርሖ ዝስኣነ ዝምስል ህዝቢ፡ ሃየ ምርሕዎ። ሃየ ምርሑና። ዝሓለፈ ይኣክል!
እዚ፡ ህዝቢ ብተስፋ ዝጽበዮ ዝነብረ ስምምዕኩምን ኣዋጅኩምን፤ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ እትኣትዉዎ ዘለኹም ውዕል እዩ። ብዓቢ ሃንቀውታ ዝጽበዮ ዝነበረ ሓድነትኩም'ውን ስለ ዝኾነ፤ ህዝቢ ሓድነትኩም  ኣትሪርኩም ንክትመርሕዎ ይጽብ ኣሎ። ነዚ ውዕል ብምኽታምኩም፡ ከቢድ ሓላፍነት ትስከሙ ከም ዘለኹም ምዝካርኩም ዘድሊ ኣይመስለናን። ኣብ ወሽጥን ኣብ ወጻእን ዘሎ ህዝቢ፡ ኣበይ ኣብጺሕኩሞ እንታይከ ኣፍሪኹም ክብለኩምን ክሓተኩምን ክተሓሓዘኩምን ምዃኑ ተገንዚብኩም፤ ነዚ ዝመርሖ ዝስኣነ ዝምሰል ህዝቢ ሃየ ምርሕዎ። ሃየ ምርሑና።
 

ሕጂ ግርም! ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት..
"ጥርናፈ ፖለቲካዊ ሓይልታት ብምርግጋጽ፡ ህዝብን ሃገርን ነድሕን"


pdf

ሃገርና ኤርትራ መዳርግቲ ብዘይብሉ መስዋእቲ ናጽነታን ልዑላውነታን ዘውሓሰት ሃገር'ኳ እነተዀነት፣ እቲ ብኢደ ወነኑ ኣብ ስልጣን ተወጢሑ ዓሰርተታት ዓመታት ብዘይቅዋምን ሕግን ንህዝብና እናድመየን እናበታተነን ክገዝእ ዝጸንሐን ዘሎን ስርዓት፡ ሃገርና ናብ ጐደና ጥፍኣት ይመርሓ ምህላዉ ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ እዩ።

ስለዝኾነ ድማ ብዙሓት ሃገራውያን ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት፣ ብዝተወደበን ብዘይተወደበን መልክዕ፣ ተቓውሞኦም ካብ ምግላጽ ዓዲ ኣይወዓሉን።ምታቶም ብሓባር ንምጽንባር ከኣ ብዙሕ ጻዕርታት ከም ዝተኻየደ ዝተፈልጠ ኢዩ። ከም መቐጸልታ ናይ'ቲ ክካየድ ዝጸንሐ ጻዕርታት፡ "ጥርናፈ ፖለቲካዊ ሓይልታት ብምርግጋጽ፡ ህዝብን ሃገርን ነድሕን"ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፡ ኣብ ለንደን ዝመደበሩ ናይ ትምህርትን ሕትመትን ማሕበር ኤርትራተዓደመ ኣብ ወርሒ መጋቢት 2020 ኣብ ከተማ ለንደን ዓባይ ብሪጣንያ፡ ክጋባእ ተመዲቡ ዝነበረ ዋዕላ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ፖለቲካዊ ሓይልታት፡ ብሰንኪ ለበዳ ሕማም ኮሮና "ኮቪድ-19"ክፍጸም ኣይተኻለን። ይኹን'በር እዚ ኣገዳሲ መደብ ኣብ ግብሪ ንምውዓል፡ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ሓይልታት፡ ነቲ ብኣካል ምርኻብ ጸገመ ኩነታት ሰጊረን ብኤለክትሮኒካዊ (ቭርችዋል) ኮንፈረንስ ንልዕሊ ክልተ ወርሒ ዝኣክል፡ ኣብ ቀጻሊ ዘተን ምይይጥን ጸኒሐን። ንኩነታት ሃገርን ሓባራዊ ዕዮ ተቓውሞ ሓይልታትን ብዝምልከት ከኣ ኣብ ኣገዳሲ መዳያት ተዋሃሂደን ክሰርሓ ኣብ ምርድዳእ ከም ዝበጽሓ ንመላእ ህዝብን ፈተውትን ይገልጻ።

ናብ'ዚ ናይ ምውህሃድ ስምምዕ'ዚ ንምብጻሕ ደረኽቲ ዝነበሩ ቀንዲ ምኽንያታት፥

  • ኣድላይነት ምልጋስ ምልካዊ ስርዓት፡ እዋናዊ ጠለብ ህዝብና ስለ ዝዀነ፡ ህጹጽ ዝተወሃሃደ ዕማም ኩለን ፖለቲካዊ ሓይልታት ተቓውሞ ዝጠልብ ብምዃኑ፤

  • ልዑላውነት ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ዘሳጥሐ ናይ ጥልመትን ክሕደትን ተግባራት መላኺ ስርዓት፡ ኣብ' መድረኽ' ጐሊሁ ይርአ ብምህላዉ፤

  • መላኺ ስርዓት፡ ብዝኽተሎ ፍሹል ውሽጣውን ግዳማውን ፖሊሲታት፡ ሎሚ ሃገርና ኣትያቶ እትርከብ፡ ንህላዌኣ ዝፈታትን ከቢድ ፖለቲካውን፡ ማሕበረ-ቁጠባውን ቅልውላዋት ብምህላውን፣ ህዝቢ ኤርትራ ዘሕልፎ ዘሎ መሪር ስቓይን መከራን፡ ፍልሰት መንእሰያቱን እናበኣሰ ብምቕጻሉ፤

  •  ዞባውን ኣህጉራውን ውድድራት ዝፈጠሮም ሓደጋታት ኣብ ልዕሊ ሃገርና የንጸላልዉ ብምህላዎም እዮም። 

ስለዚ እዚ ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ፣ ኩሎም ፖለቲካዊ ሓይልታት ብተወፋይነትን ብሓላፍነትን ክቕረብሉ ዝጸንሑ ብምዃኑ ኣብ ቃልስታት ደምበ ተቓውሞ፡ ሓደ ካብ'ቶም ኣገደስቲ ምዕራፋት ክኸውን ተስፋ ዝግበረሉ'ዩ።  

1.    ዕላማ መስርሕ ምውህሃድ  

ንስርዓት ህግደፍ ብምእላይ፣ ቅዋማውን ዲሞክራስያውን ስርዓት ንምትካል ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ኣገደስቲ መዳያት ዓቕምታቶም ብሓባር ጠርኒፎም ዕቱብ ቃልሲ ንምክያድ ኢዩ። ሓድነት ህዝብና ንምርግጋጽን፡ ነጻነትን ልዑላውነትን ሃገርና ንምዕቋብን፡ መሰል ህዝብና ንምውሓስን ንምሕላውን፡ ብዘይካ ብሓባር ተጠርኒፍካ ምቅላስ ካልእ ኣማራጺ መንገዲ ከምዘየሎ ካብ ዝሓለፈ ዓሰርተታት ዓመታት ተገንዚብና ኢና። ካብዚ ብምብጋስ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ንምልጋስ፡ ህዝቢ ማእከሉ ዝገበረ ስትራተጂ ቃልሲ ንምድላውን ንምትግባሩን ሓባራዊ ቃልሲ ንምክያድ እዩ።

 

እዞም ኣብ ታሕቲ ክታሞም ኣስፊሮም ዘለዉ ሓይልታት ካብቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ሓቅታት ብምንቃል፥  

. ንኩሎም ተቓወምቲ ሓይልታት ዝሓቁፍ ሰፊሕ ጥርናፈ ብዝምልከት ቀጻሊ ልዝብን ዑቱብ ስራሓትን ኣድላ መጽናዕትን ከካይዱ

ማዕረ ማዕሪኡ፡ ናይ ሓባር ስራሕ ንምክያድ ኣብዞም ትሕት ኢሎም ተዘርዚሮም ዘለዉ ዝተፈላለዩ ናይ ቃልሲ መዳያት፣ ሓይልታት ዕማም ብምቛም ተወሃሂዶም ክሰርሑ፤

ነቶም ብሓባር ክካየዱ ኣብ ስምምዕ ዝተበጽሓሎም ዕማማት ዘሰላስሉ ሓባራዊ ሓይልታት ዕማም ንምቛምን፣ ሰብኣውን ንዋታውን ዓቕምታት ንምቕራብን፣ ዝከኣሎም ከበርክቱ፤

. ሓባራዊ ሓይልታት ዕማም ተልእኾኦም ብዘይ ዕንቅፋት ክፍጽሙ ዘኽእልዎም ዝርዝር መምርሕታት ብሓባራዊ ኣወሃሃዲ ሽማግለ ክዳለወሎም፣ ተሓታትነቶም ከኣ ንሓባራዊ ኣወሃሃዲ ሽማግለ ክኸውን ተሰማሚዖም።

 

2.   ምቛም ኣዋሃሃዲ ሽማግለ ሓይልታት ዕማምን

ኤርትራ ሃገርና ገጢምዋ ዘሎ ሓደጋታት ኣሊኻ መዋጽኦ ንምርካብ ዘኽእል ናይ ምውህሃድ መደባት ብምስራዕ፣ ንኹሉ ንጥፈታት ዘማእክል ኣወሃሃዲ ሽማግለ ኣብ'ዘን ኣብ ታሕቲ ተጠቒሰን ዘለዋ ዝተፈላለያ ናይ ቃልሲ መዳያት ዝሰርሑ ሓይልታት ዕማምን ይቖማ። ዘድምዕ ስራሓት ንኽትግበር፣ ኣመሰራርታ ኣወሃሃዲ ሽማግለ ብቀንዱ ኣብ ዓምን ክእለትን ዝምርኰስ ኰይኑ፡ ንብዙሕነትን ናይ ፖለቲካዊ ሓይልታት ሚዛናትን ኣብ ግምት ዘእተወ ይኸውን። ኣብ'ዚ መስርሕ'ዚ ዝተቐራረበ ፕሮግራም ዘለወን ፖለቲካዊ ሓይልታት ፍጹም ሓድነት ክገብራ ምትብባዕ።

ሀ. ኣዋሃሃዲ ሽማግለ

ኣወሃሃዲ ሽማግለ ብኩሎም እቶም ዝተሰማምዑ ሓይልታት ቐውም። ዕማማቶም ኣብ ምክያድ ብዕቱብነትን ብሓባራዊ ምርድዳእን (ኮንሰንሱስ) ይሰርሑ።  ኣወሃሃዲ ሽማግለ ብሓደ ካብ መንጎኦም ዝተመርጸ/ት ተማእኪሉ፡  ንዝቖሙ ሓይልታት ዕማም የማእክል።

ለ. ምቛም ሓይልታት ዕማም  

ድሕሪ ስምምዕ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ብቕልጡፍ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣገደስቲ መዳያት ናይ ቃልሲ ብሓይልታት ዕማም ተወዲቦም ይሰርሑ።  ኣቃውማ ሓይልታት ዕማም ኣብ ዓቕምን ክእለትን ዝተመርኰሰ ይኸውን። ሓላፍነቶም ከኣ ኣብ'ቲ ተዋሂብዎም ዘሎ ዕማም ዝተሓጽረ ይኸውን።

. ናይ ቃልሲ መዳያት ሓይልታት ዕማም

1.      ኣብ ዲፕሎማስያዊ መዳይ

2.    ኣብ ዜናዊ መዳይ

3.    ኣብ ህዝባዊ ምልዕዓል

4.    ኣብ መዳይ ሓበሬታን ምክትታልን

5.    ካልእ ተወሳኺ ከም ኣድላይነቱ፣ ሓይሊ ዕማም ብስምምዕ ክምስረት ይከኣል።

3.   ናይ ግዜ ገደብ

ድሕሪ ምፍርራም  እዚ ስምምዕ'ዚኣወሃሃዲ ሽማግለ ኣብ ሽጢ 30 ዓልታት፣ ሓይልታት ዕማም ድማ ኣብ ሽጢ 60 ዓልታት ክምስ ይግበር።

ውድቀት ንመላኺ ስርዓት ኤርትራ!

ህዝቢ ኤርትራ ክብሩን ሓርነቱን ተሓልዩ ንዘልኣለም ይንበር!

 

25 ሰነ 2020

 

ዘሰንብድ ዜና!!
ጽባሕ ንጉሆ፤ ኣይሰማዕናን ኣይተነግረናን ከይንብል፤ ሃገር ከም'ቲ 1962፤ ሕጂ እውን ጦር ሰራዊት ኢትዮጵያ፤ ብኣፍልጦን ፍቓድን ኢሰያስ ንሃገርና ይዘምቱ ከም ዘለዉ ንሕበር ኣለና። ኣጽቅጥ!!

ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ለይቲ ብነፈርቲ ኣምሓራን ኦሮሞን ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ብምርጋፍ፡ ብኣውቶቡሳት ናብ ገርገራ ገጹ የግዕዞም

ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ብምኽንያት ለበዳ ኮረና ቫይረስ ምንቅስቓሳቱ ቀይዱ ከይርኢ ከይሰምዕ ቀይዱሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ለይቲ ለይቲ ብነፈርቲ ኣምሓራን ኦሮሞን ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ብምርጋፍ፡ ኣብቲ ቦታ ተቐሪበን ብዝጸንሓ ኣውቶቡሳት ጸላም ከደኖ ናብ ገርገራ ገጹ የጎዞም ምህላዉ ምንጭታት ሓቢሮም።

ነዚ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ፡ ነቶም ኣቐዲሙ ናብ ኤርትራ ብተመሳሳሊ መንገዲ ናብ ኤርትራ ዘእተዎም ሶማላውያን ሽፋን ተጠቒሙ፡ ነዚ ቁጽሮም ብልክዕ ዘይፍለጥ ኦሮሞን ኣምሓራን ናብ ኤርትራ ናይ ምግዕዓዝ ሰላሕታ ስርሒት ትተሓሒዙዎ ምህላዉ ህዝቢ ኤርትራ ክነቕሓሉን ክጥንቀቐሉን ከምዝግባእ እቶም ምንጭታት ኣጥቢቖም ኣተሓሳሲቦም።

ምስዚ ኣብ ዝተኣሳሰር ዜና፡ ኣብ ከባቢ ከረን ሓመልማሎ፡ ጀንገሬን ኣብ ዝብሃል ቦታ ገለ ኣምሓሪኛ ገለ ድማ ቋንቋ ሶማል ዝዛረቡ ቁጽሮም ካብ ክልተ ሚኢቲ ንላዕሊ ዝኸዉን ካብ ከባቢ ሚዕጥርን ገርገራን  ካልኦት  ቦታታት ተዋጽኦም ዝመጹ ሰራዊት ከምዘለዉ `ውን ብኻልእ ወገን ረኸብናዮ ሓበሬታ ኣረዲኡ።

ኣብቲ ከባቢ ዝተዋፈሩሉ ምኽንያት ኢንታይ ምዃኑ ምዃኑ ግን ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኣይተረኽበን። 

ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት ካብ ከተማ ዓሰብ ሰራዊት ኩሉ ካብ ከተማ ጠቕሊሉ ክእለን፡ ኣብያተ ጽሕፈታት ክፍላተ ሰራዊት እውን ክዓጽውን፡ ኣብ 37 ኪ.ሜ   ክእከቡን፡ ኣብቲ ከተማ ብዘይካ ፓሊስ ካልእ ኣካል ምክልኻል ከይህሉ ዝብል ትእዛዝ ተዋሂቡ።

እንተኾነ እቲ መምርሒ ብኣዘዝቲ ሰራዊት ከም እተነጽገ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ።

ብዘይካ`ዚ፡ ልኡኻት ስርዓት ኢሳይያስ፡ ኣብ ዞባጋሽ ባርካ፡ ምምሕዳር ቢንቢና፡ ነባራይ ኣሸሺ፡ ኣባል ብሄረ ኩናማ ኣቶ ኢልያስ ኩኪ፡ ልችያ ማሙ እትብሃል ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ፡ ሓሙሻይ ርእሱ፡ ብዕለት 17/06/2020 ወጋሕታ 2:30  ብኣቋጻጽራ ናይ ኤርትራ ጨውዮም ናበይ ከምዘእተዉዎም ክሳብ ሕጂ ክፍለጥ ከምዘይተኻእለ ተፈሊጡ።

እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ፡ ብወዲ ማሓሪ ዝፍለጥ ኣብ ወደብ ባጽዕ ዝሰርሕ ዝነበረ ኣባል ሳልሳይ ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ኣብ ግራር ሆስፒታል ትማሊ ዕለት 20/06/2020 ቀቲሎም ናብ ማይ ደርብዮሞ ከብቅዑ መን `ዩ ከምዚ ገባሪ ብምባል ኣብ ከባቢ ሆስፒታልን ግራርን ወደብ ርእሲ ምድሪን ከጒባዕብዑ ከምዝሓደሩ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።

ይኹን `ምበር፡ እቲ መንእሰይ ኣቐዲሙ ብጉዳይ ሓንቲ ሰናይት ባህታ ዝተባህለት ሰራሕተኛ "ባር ፍዮሪ"ኣብ ኣፍ ደገ ባጽዕ፡ ጥዋለት፡ ምስ ሓላፊኡ ተባኢሱ ከምዝነበረ፡  እቲ ሓበሬታ ይጠቅስ።

 

ከልተ ዓበይትን ወሰንትን ፖለቲካዊ ምርጫታት?።
ሃገር ብኸመይ ትድሕን!!

ንድሐነት ሃገር፡ ምስ ኣቢይ ተላፊንካ ንወያነ ምጥፋእ ንድሕነት ሃገር፡ ካብ ዝኾነ ሓገዝ ረኺብካ ንኢሰያስ ምልጋስ
ኢሰያሰ ኣፈወርቁ፡

ወያነ ቀንዲ ጸላእቱ ህዝቢ ኤርትራ እዮም።
ወያነ ከይጠፍኡ፤ ሰላም የለ፤ ቁዋም የለ፡ ዝፍታሕ እሱር የለ፡
ብዋጋ ሃገር ብዘየገድስ..
ዋላ ምስ ኣቢይ ተላፊንካ፤
መስፍን ሓጎስ፡

ኢሰያስ ቀንዲ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ እዩ;
ንኢሰያስ ከየልገስካ ሰላም የለ፤ ቁዋም የለ፡ ዝፍታሕ እሱር የለ!
ካብ ዝኾነ ሓገዝ ምርካብ ዓይኑ ዝሕሰየሉ ኣይኮነን;
ንሃገር ምድሓን ዋላ ካብ ወያነ ሓገዝ ምርካብ

 

BREAKING NEWS

ምስ ትግራይ ተሓጋጊዝና ነዚ ስርዓት ከነልግሶ?
ዓይንና ኣይንሓስየሉን!
?

ሚኒስተር ምክልኻል ኤርትራ ዝነበረ፤ ኣቶ መስፍን ሓጎስ፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ኢሰያስ ንላዕሊ ጸላኢ ስለ ዘይብሉ፤ ንስርዓት ኢሰያስ ንምልጋስ ብዛዕባ ምስ ትግራይ ክህሉ ዝግብኦ ዝምድናን ምትሕግጋዝን ኣነጺሩ የቕርብ፤ ዓይንና ኣይንሓስየሉን!!

"ኢሰያስ ዓቕሚ ስለ ዘይብሉ'ምበር..." ጀነራል ሳሞራ

ጀነራል ሳሞራ ዩኑስ፡  ከቢድ ዘረባ ብዛዕባ ፕረሲደንት ኢሰያስ ይዛረብ፤ብዛዕባ ውዕል ሰላምን ምሕንጻጽ ዶብን ርእይቶ ይህብ፡፡ "ኢሰያስ ዓቕሚ ስለ ዘይብሉ፤ ህዝቢ ኤርትራ ክኣ ውግ እ ስለዘይደሊ እምበር ምወረረና ነይሩ...." ብኣምሓርኛ

 


 

 

 

 

 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
CDC  Upates
  

div class="feedgrabbr_widget" id="fgid_eeee8f05ecc17f047cfefe4b4">

Official Eritrea Ministry of Information  Facebook

 
 
 
 
 
 
 

Asmara July 9' 2018